# Czy Polska mogła produkować najbardziej zaawansowane komputery na świecie?

**URL:** <https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430>\
**Category:** Think Different\
**Created:** [12 Styczeń 2008 10:30 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430 "2008-01-12T10:30:52Z")\
**Posts on this page:** 13\
**Page:** 1

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![present\_day](https://forum.myapple.pl/letter_avatar_proxy/v4/letter/p/9dc877/32.png) [@present\_day](https://forum.myapple.pl/u/present_day)\
**Data wpisu:** [12 Styczeń 2008 10:30 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/1 "2008-01-12T10:30:52Z")

</div>

Zdaję sobie sprawę z faktu, że nie wszyscy użytkownicy tego forum korzystają z serwisu [wykop.pl](http://www.wykop.pl/), dlatego też mogli nie napotkać artykułu, do którego przeczytania chcę Was namówić. Artykuł, o którym mowa traktuje o najwybitniejszym brutalnie potraktowanym przez władze PRLu konstruktorze komputerów, Jacku Karpińskim. Kto wie, może gdyby jego kariera nie byłaby zniszczona przez ówczesny rząd produkowanoby w Polsce najbardziej zaawansowane komputery na świecie. Zapraszam do artykułu i do wykopania go wyżej, by inni mogli poznać tę fascynującą i smutną historię.

[Link do artykułu](http://www.historycy.org/index.php?showtopic=33075&pid=274657&st=0&) | [Link do artykułu na wykop.pl](http://www.wykop.pl/ramka/40289/krotka-historia-genialnego-inzyniera-ktorego-zniszylo-panstwo-polskie)

Zapraszam również do dyskusji. Jakie jest wasze zdanie?

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![mattek](https://forum.myapple.pl/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/cdc98d/32.png) [@mattek](https://forum.myapple.pl/u/mattek)\
**Data wpisu:** [12 Styczeń 2008 12:23 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/2 "2008-01-12T12:23:19Z")

</div>

Podobnie bylo z przemyslem motoryzacyjnym, lotniczym i pewnie z wieloma innymi dziedzinami. Mam wrazenie ze tamten system byl tylko wypadkowa charakterow ludzi, a nie przyczyna niepowodzen. Zawisc, kompleksy, malostkowosc, niestety trudno to wyplenic w kraju nad Wisla.

---- Dodano 12-01-2008 o godzinie 13:46 ----  
[Tutaj](http://groups.google.com/group/pl.sci.fizyka/msg/40bb34bfe334ff91) jest podobny artykul na pl.sci.fizyka. Na samym koncu w tym samym tonie o traktorze, samolocie i prasie hydraulicznej…

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![Monika\_M](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/monika_m/32/496_2.png) [@Monika\_M](https://forum.myapple.pl/u/Monika_M)\
**Data wpisu:** [12 Styczeń 2008 22:55 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/3 "2008-01-12T22:55:28Z")

</div>

Pewnie się narażę, ale trudno\> Nie pierwszy raz. Jestem jednak z trochę innej szkoły historii. Tzn takiej która pozwala zrozumieć, a nie tylko oceniać.  
Trudno mi jest pisać o latach, które dla mnie są z innej bajki, a tym bardziej dywagować “co by było gdyby”.

Trochę zajmuję się tym co było i jak było w latach 45 i późniejszych choć nie interesuje mnie technika jej perspektywy, czy stracone szanse rozwoju i przyczyny dlaczego tak się stało.  
Polska tamtego okresu i tak mi się jawi jako opowieść o żelaznym wilku i jeżeli to zajmuję się zupełnie innymi zagadnieniami. Ale i w tej dziedzinie parę faktów postaram się podać.

Rozmawiałam z pewny , już teraz starszym panem, który miał niezwykły przywilej będąc pracownikiem Naukowym PAN pracować na “tzw końcówce” Odry, w jednym z PAN-owskich Instytutów. To by Polski komputer, który był zamontowany w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Komputera nie widział. Bo nigdy nie był aż tak ważny, aby dostać przepustkę do aż tak tajnego Instytutu jak Instytut Badań jądrowych w Świerku pod Warszawą. (O ile nie pomyliłam nazwy).

Cóż zwykły fizykochemik, jedne ze zwykłych doktorów habilitowanych w w tamtych czasach, ale brał udział w naradach w konieczności rozwoju programu Odra, czyli unowocześnianiu komputera który jednak jakoś działał. Epatował mnie doskonałym (pod wówczas językiem komputerowym) FORTRAM (o ile nie pomyliłam nazwy).

Nie wiele wiedział o panu Karpińskim, bo jak się dowiedział, to już pan Karpiński zaczął hodować świnie. Ale przedtem dowiedział się, że program Odra zostaje przerwany, bo od towarzyszy radzieckich Polska w ramach współpracy będzie otrzymywała najnowocześniejszą myśl przodujących na świecie naukowców (radzieckich) w postaci komputera o nazwie Rijad (też nie dam głowy jeżeli chodzi o nazwę). Polska bowiem miała się koncentrować na przemyśle ciężkim.

Poznałam też pewnego Pana, który montował pod czujnym okiem specjalistów radzieckich komputer pod wspomnianą wdzięczną nazwą Rijad na Politechnice Warszawskiej. Trzeba było wzmacniać stropy. Te które były nie dały by rady. Temu Panu przypadło nader odpowiedzialne stanowisko kontrolera pamięci (teraz to się nazywa pamięci RAM)  
Stanowisko to polegało na tym, że jak poczuł zapach spalenizny, to miał obowiązek natychmiastowego wyłączenia komputera, bo mogło by to prowadzić do uszkodzenia najnowszej myśli technicznej towarzyszy radzieckich. A to już byłby sabotaż. (co to był sabotaż nie podejmuję się wyjaśnić w krótkim wpisie -może się ktoś tym zainteresuje i napisze).

Ale : Przeczytałam polecane artykuły z zainteresowaniem:. Wynotowałam: programy, rząd. ministrowie, pan Karpiński, prasa, dewizy, miliony złotych itd, itd, w czasach kiedy dewizy były także na leki i pomarańcze dla naszych rodziców, którzy byli wtedy dziećmi lub młodymi ludźmi. Jednocześnie czytam: czy to o Billu, czy to Stivie i tam nie ma ministrów, rządu, prasy. Są za to jakieś garaże, czy inne przypadkowe miejsca i niebywała determinacja.

Wiem upraszczam. Ale nie chodzi mi o rozwój, czy straconą szansę na najbardziej zaawansowane komputery na świecie, ale chodzi mi o uproszczenie:

> [@mattek](#):
>
> Zawisc, kompleksy, malostkowosc, niestety trudno to wyplenic w kraju nad Wisla.

Czy na prawdę nad Wisłą jest inaczej niż na przykład nad Potomakiem? Czy czytając o Stivie czy Billu na prawdę wszystko było w OK.

Dlatego proszę, nie uznawajmy się za gorszych, niż w rzeczywistości jesteśmy.  
Pozdrawiam Monika.  
I… miłych snów o polskiej komputerowej niedoszłej potędze.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![mattek](https://forum.myapple.pl/letter_avatar_proxy/v4/letter/m/cdc98d/32.png) [@mattek](https://forum.myapple.pl/u/mattek)\
**Data wpisu:** [12 Styczeń 2008 23:54 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/4 "2008-01-12T23:54:42Z")

</div>

> [@Monika\_M](#):
>
> Czy na prawdę nad Wisłą jest inaczej niż na przykład nad Potomakiem? Czy czytając o Stivie czy Billu na prawdę wszystko było w OK.
> 
> Dlatego proszę, nie uznawajmy się za gorszych, niż w rzeczywistości jesteśmy.  
> Pozdrawiam Monika.  
> I… miłych snów o polskiej komputerowej niedoszłej potędze.

Widzisz, to nie chodzi o to ze gdyby mu sie udalo, to Polska bylaby swiatowa potega komputerowa. Zdolni ludzie sa wszedzie, w USA, w UK, w Kazachstanie, i w Nigerii… Podobne rozwiania (np. paging) wymyslilby predzej czy pozniej kto inny. Mozliwe jednak, ze gdyby w tamtych czasach Karpinskiemu dano szanse, dogonilibysmy reszte swiata, zainteresowali soba najlepsze instytuty, spowodowali wymiane naukowa itp. Wg mnie, w tej calej hstorii idzie o to, ze on tej szansy tak naprawde w swoim wlasnym kraju nie dostal. I to jest straszne, bo nie jest to jedyny przypadek marnowania potencjalu intelektualnego. Na pewno nie jestemy, jako kraj, wyjatkiem w tej materii. Tylko, ze innym narodom sie udaje. Moze nie uzewnetrzniaja tak bardzo cech o ktorych pisalem? Moze potrafia myslec bardziej przyszlosciowo? Pracowac w zespole? Nie myslec o tym jak sie nachapac przed nastepna zmiana wiatru historii / wyborami / zaborami / wojna?

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![dj.cicho](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/dj.cicho/32/956_2.png) [@dj.cicho](https://forum.myapple.pl/u/dj.cicho)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 01:01 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/5 "2008-01-13T01:01:02Z")

</div>

Ale za czasow PRL-u “naszym” krajem byl ZSRR… i z kazdym gownem (czytaj: wszystkim) do Moskwy sie jezdzilo. To i nas zahamowali jak trza.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![born2fight](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/born2fight/32/1385_2.png) [@born2fight](https://forum.myapple.pl/u/born2fight)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 04:39 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/6 "2008-01-13T04:39:13Z")

</div>

“Ale : Przeczytałam polecane artykuły z zainteresowaniem:. Wynotowałam: programy, rząd. ministrowie, pan Karpiński, prasa, dewizy, miliony złotych itd, itd”

mysle ze po przeczytaniu artykulu nie napisalabys tego…

“Nie wiele wiedział o panu Karpińskim, bo jak się dowiedział, to już pan Karpiński zaczął hodować świnie. Ale przedtem dowiedział się, że program Odra zostaje przerwany, bo od towarzyszy radzieckich Polska w ramach współpracy będzie otrzymywała najnowocześniejszą myśl przodujących na świecie naukowców (radzieckich) w postaci komputera o nazwie Rijad (też nie dam głowy jeżeli chodzi o nazwę). …”

btw fajny artykul dzieki za link preset\_day

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![bachoo](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/bachoo/32/896_2.png) [@bachoo](https://forum.myapple.pl/u/bachoo)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 07:22 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/7 "2008-01-13T07:22:27Z")

</div>

Art nadaje sie na niezly scenariusz.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![Monika\_M](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/monika_m/32/496_2.png) [@Monika\_M](https://forum.myapple.pl/u/Monika_M)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 09:16 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/8 "2008-01-13T09:16:31Z")

</div>

Ale mnie tylko o to chodzi:

> [@mattek](#):
>
> Na pewno nie jestemy, jako kraj, wyjatkiem w tej materii.

Reszta to tylko interpretacje i nadinterpretacje. To, że na program wysokiego ryzyka, nie tylko jeżeli chodzi o wynik, ale także wysokiego ryzyka jeżeli chodzi o implementacje w kraju w którym nie było pieniędzy na nic, w tym na wyżywienie własnego narodu, nie znalazły się miliony dolarów na program rozwoju przemysłu komputerowego można interpretować zawiścią międzyludzką czy też innymi przywarami, które uznamy za polską specjalność lub możemy znaleźć i inne przyczyny. To zależy od nas. I od tego jak chcemy siebie widzieć i oceniać.

Radykalne opinie, zwłaszcza w stosunku do czasów o ograniczonej suwerenności, pomijając już brak pieniędzy na rozwój badań naukowych, winny być jednak bardziej zrównoważone, bo nawet i teraz, a w zasadzie za kilka lat, też mogę głosić do czego bym nie doszła, gdyby nie to, że ten paskudny rząd nie daje mi milionów Euro na moje badania, szukając pieniędzy na służbę zdrowia na jakieś tam leczenie staruszek i staruszków.

Przyznaję, że czasem zdarza się cud, którego udziałem stal się niewielkiego kraju na północnym wschodzie Europy, który dość szybko doszlusował do światowej czołówki Hi Tech. Faktycznie to się zdarza. Ale nie tak często jak by się mogło wydawać. A przede wszystkim przestrzegałabym przez stosowaniem Stanów jako punktu jakiegokolwiek punku odniesienia. Gdyż kraj ten stać było na kupowanie sobie specjalistów na całym świecie i to co nazywamy amerykańskim potencjałem intelektualnym to nic innego jak zakupy specjalistów z całego świata poprzez rozbudowany system stypendialny.

Poziom, czy kultura przemysłowa, to coś więcej niż laboratoria instytutów badawczych. W stosunku do tych ostatnich bez specjalnych trudności znalazłabym przykłady Instytutów współpracujących z instytutami europejskimi i amerykańskimi. Jednak, jak piszemy o komputerach to należy też wspomnieć, że Polska bez swojej woli, znalazła się w strefie na którą dostało nałożone embargo na na wyższe technologie. O tym, spłycając zagadnienie do polityki i rozgrywek personalnych też warto pamiętać.  
To jest przecież ok 40 lat opóźnienia, które np Japonia wykorzystała, ale jak, to chyba jest powszechnie znane. I nie ma po co w tym wątku tego analizować.

Zatem ja tylko proszę, nie nie traktujmy historii wybiórczo i wyłącznie do oceny. Skorzystajmy też, aby co nie co tę historię zrozumieć. Może wtedy okaże się, że nie jesteśmy narodem nieudaczników skłonnym wyłącznie do rozgrywek personalnych i uczestnictwa w jazgocie który elegancko nazywamy debatami politycznymi.

Pozdrawiam Monika.

---- Dodano 13-01-2008 o godzinie 10:21 ----

> [@born2fight](#):
>
> mysle ze po przeczytaniu artykulu nie napisalabys tego…

Ciekawe, właśnie napisałam po przeczytaniu obu artykułów. Ale cóż w końcu jestem blondynką. I mam prawo nią być.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![sir\_skiner](https://forum.myapple.pl/letter_avatar_proxy/v4/letter/s/919ad9/32.png) [@sir\_skiner](https://forum.myapple.pl/u/sir_skiner)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 12:50 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/9 "2008-01-13T12:50:58Z")

</div>

> [@Monika\_M](#):
>
> Ale : Przeczytałam polecane artykuły z zainteresowaniem:. Wynotowałam: programy, rząd. ministrowie, pan Karpiński, prasa, dewizy, miliony złotych itd, itd, w czasach kiedy dewizy były także na leki i pomarańcze dla naszych rodziców, którzy byli wtedy dziećmi lub młodymi ludźmi. Jednocześnie czytam: czy to o Billu, czy to Stivie i tam nie ma ministrów, rządu, prasy. Są za to jakieś garaże, czy inne przypadkowe miejsca i niebywała determinacja.
> 
> Czy na prawdę nad Wisłą jest inaczej niż na przykład nad Potomakiem? Czy czytając o Stivie czy Billu na prawdę wszystko było w OK.

jasne, ze wszystko bylo OK, ZTCW. to, ze im rzad nie zbudowal laboratorium na starcie jest rzecza normalna i jak najbardziej porzadana. bo rzad nie jest od tego, zeby budowac komputery czy laboratoria. bo jak rzady biora sie za budowe komputerow, to mamy takie jazdy jak z Karpinskim, kiedy rzad niszczy swoja konkurencje wszelkimi metodami jakie sa mu dostepne. a ze z reguly rzady posiadaja nieograniczone pole odzialywania na obywateli, wiec prywaciarz moze tylko sie modlic o cud od Boga, aby przetrwac starcie z panstwowym molochem na rynku regulowanym. z reguly taka walke przegrywa, a konsument zostaje z wielkim tosterem marki Rijad zamiast z komputerem na biurku.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![uaru](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/uaru/32/924_2.png) [@uaru](https://forum.myapple.pl/u/uaru)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 13:08 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/10 "2008-01-13T13:08:48Z")

</div>

> [@Monika\_M](#):
>
> Ale mnie tylko o to chodzi:
> 
> Reszta to tylko interpretacje i nadinterpretacje. To, że na program wysokiego ryzyka, nie tylko jeżeli chodzi o wynik, ale także wysokiego ryzyka jeżeli chodzi o implementacje w kraju w którym nie było pieniędzy na nic, w tym na wyżywienie własnego narodu, nie znalazły się miliony dolarów na program rozwoju przemysłu komputerowego można interpretować zawiścią międzyludzką czy też innymi przywarami, które uznamy za polską specjalność lub możemy znaleźć i inne przyczyny. To zależy od nas. I od tego jak chcemy siebie widzieć i oceniać.
> 
> Ciekawe, właśnie napisałam po przeczytaniu obu artykułów. Ale cóż w końcu jestem blondynką. I mam prawo nią być.

w kilku miejscach piszesz o braku pieniędzy na badania naukowe, o kupowaniu za dewizy lekarstw, itp. tymczasem w tekście jest wyraźnie, że wspomniany komputer poza tym, że był lepszy technicznie, był wielokrotnie tańszy. i był już zrobiony…

to nie był wybór dewizy na lekarstwa, albo na komputer - to był wybór między tanim komputerem a drogim komputerem. poza tym, z tego co widać, pewnie na tym komputerze dałoby się zarobić więcej owych wspomnianych dewiz, niż na te lekarstwa i tak było.

ba, już nie mówiąc o tym, że pieniądze na tę produkcję i tak przynieśli Brytyjczycy…

najbardziej smutne w tym wszystkim jest to, że podobną świnię podlożyi panu KArpińskiemu już w anszych czasach…  
zresztą, całkiem możliwe, że z tym nieszczęsnym kredytem już w naszych czasach też mieli wspólnego coś ubecy ulokowani w BRE…

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![Monika\_M](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/monika_m/32/496_2.png) [@Monika\_M](https://forum.myapple.pl/u/Monika_M)\
**Data wpisu:** [13 Styczeń 2008 14:46 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/11 "2008-01-13T14:46:09Z")

</div>

> [@uaru](#):
>
> że wspomniany komputer poza tym, że był lepszy technicznie, był wielokrotnie tańszy. i był już zrobiony…

To, że była był zrobiony w warunkach laboratoryjnych nie oznacza jeszcze że była opracowana technologia produkcji. Są takie pojęcia jak ćwierć czy półtechnika. Poza tym ja tylko sygnalizuję pewne aspekty w tym także ten, że nie zawsze to co się udaję w warunkach laboratoryjnych jest łatwe, proste i tanie w przygotowaniu do produkcji.

> [@uaru](#):
>
> ba, już nie mówiąc o tym, że pieniądze na tę produkcję i tak przynieśli Brytyjczycy…

Ale chyba nie donieśli, przynajmniej nie tyle ile mieli donieść.

> [@uaru](#):
>
> pewnie na tym komputerze dałoby się zarobić

To prawda. Ale tylko wtedy byłaby to prawda, jak potrafiono by ten komputer sprzedawać

> [@uaru](#):
>
> najbardziej smutne w tym wszystkim jest to, że podobną świnię podlożyi panu KArpińskiemu już w anszych czasach…  
> zresztą, całkiem możliwe, że z tym nieszczęsnym kredytem już w naszych czasach też mieli wspólnego coś ubecy ulokowani w BRE…

Ale i sam Pan Karpiński w wywiadzie mówi, że i w Szwajcarii też nie poszło Mu (delikatnie to ujmując ) najlepiej, ja tylko próbuję zwrócić uwagę, że nie jesteśmy najgorszą nacją. Mimo że sami siebie za taką uważamy.  
Co do reszty, to zgadzam się przecież. Nie mam nic przeciwko takiej myśli, że i Stive i Bill składali by u nas podania na przyjęcie do pracy w charakterze kierowników działów lub może nawet i brygadzistów, a świat kupowałby u nas technologię jedną po drugiej, także i na np. produkcję osocza. Być może za parę lat, też się dowiem, ze Polska ubiegłabym być potęgą w przeróbce krwi, tylko te UBeki z BRE czy innego banku nie zatrzymały tego doskonałego przedsięwzięcia. Kto wiem, może i moglibyśmy być.  
Ale to wszystko gdybania, a ja tylko proponuję ostrożność w wyrażaniu sądów w końcu o nas samych.

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![sir\_skiner](https://forum.myapple.pl/letter_avatar_proxy/v4/letter/s/919ad9/32.png) [@sir\_skiner](https://forum.myapple.pl/u/sir_skiner)\
**Data wpisu:** [14 Styczeń 2008 13:33 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/12 "2008-01-14T13:33:27Z")

</div>

> [@Monika\_M](#):
>
> Ale to wszystko gdybania, a ja tylko proponuję ostrożność w wyrażaniu sądów w końcu o nas samych.

a Panienka z PiSu, czy z LPR-u? :\>

---

<div class="post-metadata">

**Autor:** ![owz](https://forum.myapple.pl/user_avatar/forum.myapple.pl/owz/32/1985_2.png) [@owz](https://forum.myapple.pl/u/owz)\
**Data wpisu:** [14 Styczeń 2008 18:38 UTC](https://forum.myapple.pl/t/czy-polska-mogla-produkowac-najbardziej-zaawansowane-komputery-na-swiecie/56430/13 "2008-01-14T18:38:10Z")

</div>

inaczaczej by było gdyby p. Karpiński miał legitymację. Ówczesny ustrój nie pozwalał na innowacje jeśli nie wyszły z “góry” albo od “wielkiego brata” bo były one sprzeczne z zasadami budowy socjalizmu:roll:
